Grönland İçin Bir Referans Daha: İbn-i Battuta

iktisat tarihi, Makro Ekonomi, Savaş Ekonomisi

Son zamanlarda Grönland’a, hemen her gün bir ülke asker ve silah sevk ediyor. Bazı ülkeler dışında, NATO bile ABD’nin son işgalci girişimini etkisizleştirmek için sembolik girişimlerde bulunuyor.

Konunun tarafları, ABD’den gelen tepkiye göre teşebbüslerini artırıp azaltıyorsa da Avrupa ülkelerinin Grönland’a gönderdiği asker sayısı, yalnızca 37 (otuz yedi!). Hatta, Trump’ın Grönland politikasına köstek olan ülkelere ek vergi uygulama tehdidi üzerine, Almanya geri adım atarak gönderdiği 15 (on beş!) askerini de geri çekme kararı aldı.

Grönland İçin Bir Referans Daha: İbn-i Battuta yazısına devam et →

Hamlet’in Yeni Bir Edisyonu Olarak Grönland Krizi

Kriz, Politika, Savaş Ekonomisi

Hamlet (The Tragical History of Hamlet, Prince of Denmark) Shakespeare’in uzun bir oyunu. Türkçeye çevirenler arasında, mesela Halide Edip Adıvar oyunu ‘Hamlet’ adıyla değil ‘Hamlet: Danimarka Prensi’ olarak uyarlamış/çevirmiş ki doğru yaptığı anlaşılıyor.

Malum bugünlerde gündem Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bir bölge olan Grönland.

Trump’ın ‘satın almak veya işgal etmek; işte bütün mesele bu’ şeklinde özetlenebilecek Grönland ‘politikası!’, Hamlet’teki yerine oturtulduğunda, oyundaki Norveç Prensi Fortinbras’a tekabül ediyor. Maalesef oyunun sonunda Prens Hamlet, Fortinbras’ı veliaht ilan ediyor. Bir bakıma Danimarka’yı kendi elleriyle Norveç Krallığı’na veriyor. Hamlet’in Yeni Bir Edisyonu Olarak Grönland Krizi yazısına devam et →

Gerçekten ‘Her Şey Dahil’miş Elio Montanari!

Hayatın İçinden

Elio’nun vefatını, Sayın Ali Akay’ın yazısını gönderen sinema sektöründen bir dostumdan haber aldım. Ali Akay’ı, sanırım 2012 veya 2013 yılında Elio’yla birlikte Beyoğlu’nda gittiğimiz bir fotoğraf sergisinde görmüştüm. Elio, Akay’la Fransızca konuşmaya başlamış sonra da ‘kusura bakma İngilizceden Fransızcaya geçtik’ demişti. Ben de ‘fark etmez’ deyince memnun olmuştu. Ekledim, ‘Nasıl olsa İngilizce de konuşsan anlamıyorum bu konuları’ demiştim.

Çok gülmüştük.

Gerçekten ‘Her Şey Dahil’miş Elio Montanari! yazısına devam et →

Yeni Bir Türk Askeri Ekosferinin Gereklilikleri

Kriz, Savaş Ekonomisi

Bu konu birkaç yıl önce para-motorla sınırı geçtiği iddia edilen teröristlerin Ankara’da İçişleri Bakanlığı’nın önünde durdurulması ile gündeme gelmişti. İsrail’in saldırılarına başlangıç olarak gösterilen Hamas harekâtları da para-motorlarla yapılmıştı.

Elmadağ’da düşürülen İHA’dan sonra, bu konuyu yeniden gözden geçirmekte yarar var.

Sorun sadece Türkiye’nin hava savunma sistemi değil. Elmadağ’a kadar ulaşıp düşürülen İHA’nın, Türkiye’nin savunma iklimine dair bir değerlendirmeye ihtiyaç duyulan bir döneme rastladığı anlaşılıyor.

Yeni Bir Türk Askeri Ekosferinin Gereklilikleri yazısına devam et →

Türk Ekonomisinin Tasarruf Açığını Yönetmesi İçin Yeni Yöntemlere İhtiyacı Var

Makro Ekonomi

Yeni çağın, stratejik hammaddelere sahiplik ve enerji odaklı olacağı anlaşılıyor.

Türk Cumhuriyetleri Asya’nın Ortadoğu’su sayılabilecek Kafkaslardaki sorunlardan şimdilik muaf kaldı. Bu bölgede Azerbaycan’ın izlediği dengeli politika, en azından güvenlik bağlamında başarılı oldu.

Tüketim kültürü yeterince küreselleştiğine göre gelişmekte olan ülkelerin para ve sermaye akımlarında istikrarı sağlaması, artık bir savunma ve güvenlik konusu hâline gelmiş demektir. Ancak, Türkiye’ye göre daha merkezi otoritelerle yönetilen ülkelerin kendi iç piyasalarında toplumun geneline hitap eden tasarruf enstrümanlarını yaygınlaştırmaları kolay olmayacaktır.

Türk Ekonomisinin Tasarruf Açığını Yönetmesi İçin Yeni Yöntemlere İhtiyacı Var yazısına devam et →

Tek Kişilik Haneler (TKH) ya da ‘Yedi derviş bir posta oturur, iki padişah Dünya’ya sığmaz”

İktisadiyat

TÜİK Türkiye’de tek kişilik hanelerin (TKH) katlanarak arttığını açıkladığında şaşırmadım. Ama hem Dünya’da hem Türkiye’de hızlı bir artış olması, birkaç tespit ve tedbir hakkında düşünmeye sevk etti…

Tek kişilik hane deyince benim ilk aklıma gelen, Rus romanlarındaki kiralık oda sahipleridir: Küçük odalarda hatta odalardan bölünerek elde edilen hücrelerde yokluk, yalnızlık, komşu odalarla kurulan dostluklar vs.

Hatırı sayılır roman ve hikâyede yalnız yaşayan, hayata ve kendine inancı kalmamış ama bir o kadar da genç kahramanlarla tanışırız. Bir noktada nihilizme dönüşen söz konusu yaşam tarzı, platonik aşkları, vesveseleri, sağlık koşullarını yok saymayı, akrabalarla ilişkisizliği ele alır. Kurulan dostluklara, aşklara abanıldığı için zaten uzun bir yalnızlıktan dolayı duyarlı hâle gelen birey, o ilişkiyi de sürdüremez.

Tek Kişilik Haneler (TKH) ya da ‘Yedi derviş bir posta oturur, iki padişah Dünya’ya sığmaz” yazısına devam et →

Cumhuriyet ve Ekonomi ya da Cumhuriyet’in Ekonomisi

Makro Ekonomi

Türkiye Cumhuriyeti’nin 102. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla aklıma farklı bir soru geldi. ‘Cumhuriyet ekonomik bir yönetim biçimi midir?’

Amaç, kıt kaynakların ihtiyaçlara doğru tahsisini sağlamaksa ‘evet’. Çünkü demokratik bir cumhuriyette karar vericiler, tüketim mal ve hizmetleri yanında siyasal ürün ve hizmetleri de talep ederler.

Çok partili demokraside siyasal partiler ‘marka’, programlar ‘ürün açıklaması’ ya da ‘muhteviyat’ olarak kabul edildiğinde icraatı da ‘ürün’ olarak görmek mümkündür. Serbest rekabet altında ürününü piyasaya (seçim) sunan siyasal partiler, aldıkları oy (buna da ön sipariş diyelim) kadar yönetim hakkı elde ederler.

Cumhuriyet ve Ekonomi ya da Cumhuriyet’in Ekonomisi yazısına devam et →

Kur Korumalı Mevduat (KKM) veya diğer Üç Harfliler

Hayatın İçinden, Politika

Üç harfli çözümlerin geçmişi 1967’ye dek uzanıyormuş. Dövize Çevrilebilir Mevduat (DÇM) uygulamasıyla Türkiye’ye mevduat taşıyanlara kur farkları ödenmiş; Ta ki 1989’a kadar… Asıl çarpıcı olan Turgut Özal’ın o günkü beyanı: “İnşallah gençlerimiz bundan ders alır. Bir daha böyle hesapsız kitapsız hatalar yaparak gelecek nesilleri zor taşınan yük altına sokmaz.”

Kur Korumalı Mevduatın (KKM) maliyeti, yaklaşık 60 Milyar Dolar olarak hesaplanıyor. Diğerleri…

Bu maliyetler gündeme gelince ister istemez ‘Üç Harfli’lerin Türkiye ekonomisindeki yeri ile ilgili bazı çağrışımlar akla geliyor.

Kur Korumalı Mevduat (KKM) veya diğer Üç Harfliler yazısına devam et →