Hamlet (The Tragical History of Hamlet, Prince of Denmark) Shakespeare’in uzun bir oyunu. Türkçeye çevirenler arasında, mesela Halide Edip Adıvar oyunu ‘Hamlet’ adıyla değil ‘Hamlet: Danimarka Prensi’ olarak uyarlamış/çevirmiş ki doğru yaptığı anlaşılıyor.
Malum bugünlerde gündem Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bir bölge olan Grönland.
Trump’ın ‘satın almak veya işgal etmek; işte bütün mesele bu’ şeklinde özetlenebilecek Grönland ‘politikası!’, Hamlet’teki yerine oturtulduğunda, oyundaki Norveç Prensi Fortinbras’a tekabül ediyor. Maalesef oyunun sonunda Prens Hamlet, Fortinbras’ı veliaht ilan ediyor. Bir bakıma Danimarka’yı kendi elleriyle Norveç Krallığı’na veriyor.
Bilindiği üzere oyunda iki Hamlet var. Biri kardeşi tarafından öldürülen Kral Hamlet; diğeri oğlu Prens Hamlet. Kral Hamlet’in hayaletiyle muhatap Prens Hamlet, babasının ölümünden sonra annesiyle evlenen amcası Claudius’un babasını nasıl öldürdüğünü babasının hayaletinden öğreniyor. Böyle olunca deli numarası yaparak kendisine yönelik tehdidi atlatmaya çalışıyor.
Prens Hamlet, babasının hayaletinden öğrendiği cinayetin doğruluğunu test etmek için hayaletin iddiasına uyacak şekilde cinayeti konu alan bir tiyatro oyununu sahneye koydurup, katil Claudius’un tepkisini gözlemlemeye karar veriyor. Claudius’un kendini ele verdiği sahne, burası.
Shakespeare’in pek sevdiği ‘oyun içinde oyun’ kalıbı bir tehdidin, bir iddianın gerçek olup olmadığını görmeye/göstermeye yarayan hâliyle Grönland’a fena halde benziyor, değil mi?
Norveç’in işgal tehdidi Danimarka Krallığı’nda stres yaratırken bir yandan da askerlerin Prens Hamlet’in arkadaşı Horatio’yu, Kral Hamlet’in hayaletini gördüklerine inandırmaya çalışmaları günümüz açısından ayrıca manidar bir benzerlik. Bugünün modası ‘nükleer silah tehdidi’ne inandırmak…
Trump açısından tehdit, Grönland’ın sahip olduğu doğal kaynaklara ve ticaret yollarına yakınlığa, Çin ve Rusya’nın talip olmasıdır. Fakat Trump, ulusal gururu zedelememek için bu tehdidi aksine bir imkan olarak tanımlıyor.
Trump, bu tehdide inandırılmış ama uluslararası kamuoyunu ikna edememiştir. İkna için Rusya’nın Avrupa’ya yapacağı hamleleri kullanmak istemektedir.
Hamlet ile Trump’ın Grönland politikası arasındaki bir başka benzerlik ise Trump’ın cinnet geçiriyormuş numarası yapan Prens’e, öykünmesidir. Trump, Hamlet’teki tüm karakterleri kendisi oynayıp bu uzun oyunun sonunda Fortinbras olmak istiyor.
