Türkiye Cumhuriyeti’nin 102. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla aklıma farklı bir soru geldi. ‘Cumhuriyet ekonomik bir yönetim biçimi midir?’
Amaç, kıt kaynakların ihtiyaçlara doğru tahsisini sağlamaksa ‘evet’. Çünkü demokratik bir cumhuriyette karar vericiler, tüketim mal ve hizmetleri yanında siyasal ürün ve hizmetleri de talep ederler.
Çok partili demokraside siyasal partiler ‘marka’, programlar ‘ürün açıklaması’ ya da ‘muhteviyat’ olarak kabul edildiğinde icraatı da ‘ürün’ olarak görmek mümkündür. Serbest rekabet altında ürününü piyasaya (seçim) sunan siyasal partiler, aldıkları oy (buna da ön sipariş diyelim) kadar yönetim hakkı elde ederler.
Cumhuriyet ve Ekonomi ya da Cumhuriyet’in Ekonomisi yazısına devam et
Günümüz yaşam koşulları hayat standardı göstergelerini değiştirdi. Düne kadar zeytin hasadı, sağladığı gelirden başka, belki de daha da fazla olarak sahip olunan bir gayrimenkulün sosyo-ekonomik servet beyanı özelliğini taşıyordu. Aynı zamanda taşradaki elit dolaşımını her yıl yeniden göstergeleyen, altını çizen bu beyan, ağaçla tüketici arasındaki katma değerin yükselmesiyle önemini yitirdi. Sosyo-ekonomik güç, servet değil gelirle, stok değil akım değişkenle ifade edilir oldu. Hasat sonrası iktisadi zincirin hasılattan sonraki halkasına tüketiciyle buluşmayı temsilen ciro eklendi.
Sıcaklık rekorları kırılıyor. Uzunca bir süredir devam edegeldiği anlaşılan ısı artışı yapısallaştığı için artık salt meteorolojik bir olay olmaktan çıktığını artık herkes kabul etmek zorunda. Nitekim kentleşmeden sanayileşme biçimlerine, tüketim kalıplarına kadar her alanı etkilediğini görüyoruz.
Trump’ın ikinci dönemiyle birlikte iyiden iyiye belli olan ‘değişim’ rüzgarlarını kavramlaştırmak, halk arasındaki tabirle adını koymak farz oldu.
16. ve 18. yüzyıllar arasında Dünya’yı saran merkantilist fırtına, Trump’ın gümrük vergilerini artırmasıyla canlanmaya yüz tutuyor. AB ve Çin, Trump’ın açıklamalarını izleyen günlerde ABD’nin gümrük duvarlarına paralel uygulama planlarını deklare ettiler.
