Yatırım Araçlarında Geriye Dönük Verileri İhmal Etmeyelim…

Para ve sermaye piyasalarındaki güncel gelişmeler, küçük tasarrufçuyu fazlasıyla etki altına aldığı için, arada bir geçmişe dönük verileri de hatırlatmakta fayda var. Bireysel yatırımcı genellikle tek bir enstrümanla ilgili bilgileri takip ediyor. Finansal araçlar arasında seçim yaparken, bugünün koşullarının uzun bir süre devam edeceğini varsayanlar da yok değil.

Para ve sermaye piyasalarında belirsizliği tetikleyen bir faktör de, uzun süren finansal genişlemenin, ulusal para birimlerinin “değer ölçüsü” olma niteliği üzerindeki olumsuz etkisidir. Para, değer ölçüsü olmaktan çıkınca emtia değerlerine yönelik gözlemlerin sayısında da artış yaşanıyor.

YATIRIM ARAÇLARININ GETİRİLERİ (%)

 

Yatırım Aracı Son 1 Hafta 1 Ay 3 Ay 6 Ay 1 Yıl
IMKB 100 38.556 2,23 3,32 -12,02 -16,74 -42,47
USD 1,2020 -0,08 -2,25 -7,57 1,58 -3,33
EURO 1,8870 -1,22 -1,59 -7,68 7,90 9,06
Gösterge Bono 20,64 -0,40 -5,90 8,87 19,45 14,45
Repo 15,88 0,31 1,35 9,29 16,73 27,57
Altın 36,10 -4,10 2,07 9,29 6,03 27,57

Kaynak: Bigpara; Erişim: 24.07.2008

 Beklenen karar piyasa tarafından zaten maliyete eklendi…

Türkiye’ye özgü sorunlar arasında sonucu beklenen en önemli bilgi, ilk bakışta, AK Parti’nin kapatılıp-kapatılmayacağına ilişkin karar gibi görünüyor. Yukarıdaki veriler değerlendirildiğinde, AK Parti’ye kapatma davası açılmasıyla birlikte, kapatma kararının maliyeti piyasaya yansıtılmış durumda. Bugünlerde kapatma kararının “sonucu ne olursa” piyasada “ne olur” senaryolarında, “parti kapatılırsa piyasa önemli bir derinlik kaybetmeyebilir” diyenler varsa, bunu söyleyenleri haksız bulmam. Zaten üstlenilmiş bir maliyeti bir daha ödeyecek bir finansman sistemi henüz icat edilmiş değil. Buradan AK Parti kapatılmazsa ne olur sorusunun cevabı da kendiliğinden çıkarılmış oluyor. Kapatılma ihtimali ve uluslararası daralmayla gerileyen iç göstergeler, uluslararası göstergelere bağlılığını sürdürür. Kapatılma davasının siyaset yasaklı olup-olmamasına göre şekil alır.

Sepet derken, “yengeç sepeti” olmasın…

Yatırımcılara riski azaltmak için “sepet yapın”,“riski dağıtın” derken nakitle, menkul değerler arasında, sonra da menkul değerlerin kendi aralarında sınıflandırılmasını kastediyorum. Yoksa, aynı cinsten kağıtlar veya değeri birbirine bağlı dövizler arasında yapılan sepet, kriz anlarında “yengeç sepeti” haline gelebilir.

Gayrimenkulde mortgage için faizlerin hala yüksek bulunduğu doğru. İnşaat maliyetlerinin de faiz oranlarının da uygun ortamı uzunca bir süre sağlayamayacağı bir başka realite. Kullanım amaçlı gayrimenkul taleplerinin, öncelikle maliyet avantajından dolayı, tamamlanmış projelere yönelmesi daha güvenli bir yol olacaktır. İnşaat sektörünün bugünkü maliyet artışlarıyla, güven unsurunu zedelemeksizin, tüketiciye uygun açılımlarda bulunması kolay değil.

İnşaat Maliyetlerinde 2008 ve 2007 yılı ikinci dönem endeks yüzde değişim oranları

 

 

2008 Yılı II. Dönem

2007 Yılı II. Dönem

 

Toplam

İşçilik

Malzeme

Toplam

İşçilik

Malzeme

Bir önceki döneme göre değişim oranı (%)

10.80

2.71

13.09

0.98

4.36

0.04

Bir önceki yılın son dönemine göre değişim oranı (%)

21.51

7.77

25.63

5.03

8.12

4.16

Bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranı (%)

22.29

10.77

25.65

5.80

13.69

3.70

Dört dönem ortalamalara göre değişim oranı (%)

11.29

11.16

11.32

14.59

18.87

13.43

Kaynak: TÜİK